کالیبراسیون ظروف حجم سنجی آزمایشگاهی

کالیبراسیون ظروف حجم سنجی آزمایشگاهی

یکی از فعالیت های متداول در آزمایشگاه های آزمون، استفاده از حجم معینی از مایعات برای انجام آزمایشات مختلف است. برای این منظور از ظروف و وسایل حجم سنجی مختلفی مانند پی پت، ارلن، بالن و ... استفاده می شود

حجم ظروف شیشه ای به مرور بر اثر استفاده، تغییر میکند بنابراین نیاز به کالیبراسیون منظم دارند. کالیبراسیون برای ظروف حجمی کلاس A ضرورت دارد. طول دوره کالیبراسیون بستگی به مقدار و ماهیت استفاده دارد. طول اولین دوره کالیبراسیون نباید بیشتر از یک سال باشد.

 

 

 

 

 

 

 

مشابه سایر سیستم های اندازه گیری و کالیبراسیون، نتیجه اندازه گیری( اصطلاحا کمیت خروجی سیستم کالیبراسیون) و عدم قطعیت گسترده آن متاثر از عوامل مختلفی(اصطلاحا کمیت های ورودی) است.

هریک از این عوامل تاثیرگذار،سهم عدم قطیعت استاندارد خود را بر روی عدم قطیعت گسترده نتیجه اندازه گیری دارند. بنابراین شناسایی این عوامل و به دنبال آن نحوه ارزیابی عدم قطعیت استاندارد آنها با توجه به توزیع آماری که از آن تبعیت می کنند و نحوه ترکیب این عدم قطیعت ها با توجه به مدل ریاضی متصور برای سیستم کالیبراسیون از اهمیت بالایی برخوردار است.به طور کلی صرف نظر مدل ریاضی سیستم اندازه گیری حجم با استفاده ازظروف و وسایل حجمی، عوامل تاثیرگذا(کمیت ورودی) در کالیبراسیون جرم عبارند از:

کالیبراسیون ظروف و وسایل حجم سنجی

عدم قطیعت نسبت داده شده به کالیبراسیون ظروف و وسایل حجمی که در گواهی کالیبراسیون آنها یا در مشخصات فنی آنها و یا در روی خود ظرف درج شده است و بایستی به صورت عدم قطیعت استاندارد(انحراف استاندارد) تبدیل شود. با توجه به اطلاعات مندرج در گواهی کالیبراسیون مانند ضریب پوشش،سطح اطمینان،نوع توزیع آماری،نتیجه اندازه گیری،تعداد درجات آزادی متاثر(برای توزیع آماریt) و ... میتوان عدم قطعیت استاندارد این عامل را به راحتی براورد کرد.

 

 

 

 

 

 

در صورتی که کلاس درستی درج شده بر روی این وسایل و ظروف حجمی یا ارائه شده در مشخصات فنی آنها تغییر نکرده باشد و قابل اطمینان واستناد باشد ، میتوان با توجه به کلاس درستی و حد رواداری مربوطه،سهم عدم قطیعت استاندارد این عامل را ارزیابی کرد. به طور مثال برای ظروف شیشه ای کلاس A که مطابق با استاندارد آمریکاییASTM ساخته میشوند، حد رواداری 0/02 میلی لیتر تا حجم 10 میلی لیتری ذکر شده است و برای عدم قطعیت استاندارد آنها بهتر است توزیع مستطیلی شکل در نظر گرفته شود.

 

 

 


                        

عدم تکرارپذیری و پراکندگی نتایج درآزمون های تکراری

برای ارزیابی این عامل می توان از عدم قطعیت استاندارد مقادیر مشاهده شده از تکرار اندازه گیری مقدار حجم که می تواند به روش توزین (با استفاده از ترازو) انجام گیرد. به طور مثال برای یک پی پت آزمایشگاهی ، میتوان آن را چندین بار توسط مایعی با جرم حجمی معین پر و سپس خالی و جرم مقادیر تخلیه شده را با ترازو تعیین کرد و با استفاده از نتایج حاصل انحراف استاندارد و عدم قطعیت استاندارد را تعیین کرد.

کنترل کیفیت و تضمین آن بر اندازه گیری استوار است.فراگیری روش اندازه گیری کمیت های گوناگون و در نگاهی وسیع تر کالیبراسیون دستگاه ها ، برای نیل به این خواسته است.تنها کالیبراسیون صحیح و دوره ای به نتایج خروجی دستگاه کیفیت می بخشد.

 

                                                                                   

 

 

 

 

0%